|
Home ► |
Marianneke Beurskens |
|
KEn Uzelf een autobiografie.
|
||
|
EeN Boekbespreking door Piet Gielen Augustus 2007 |
|
|
|
Boek te bestellen via Kirjaboek |
||
Marianneke en haar boek.Een aantal maanden
geleden kwam ik Marianneke tegen bij een treinvertraging. Dat resulteerde in
een diepgaand gesprek. Ik was dan
ook erg benieuwd naar haar boek dat onlangs uitkwam. Ze heeft
namelijk heel wat moeten verduren in de zware tegenstroom van het leven. Ze kwam
veel afwijzing van haar diepste zelf tegen. Haar moeder
had bijvoorbeeld liever een jongen gehad in plaats van deze Marianneke.
Haar leven
is ook een voortdurende worsteling geweest met de ziekte scoliose. Deze bracht
ook nogal wat ongemak bij haar muzikale carričre. Ze studeerde onder andere
zang, piano, en koordirectie. Uiteindelijk wordt ze ook werkzaam in de
muziektherapie bij geestelijk gehandicapten. Ook haar zoon Leon is geestelijk
gehandicapt. Marianneke ontmoet ook veel tegenstrevingen vanuit de
Rooms-katholieke Kerk. En ga zo
maar door. U kunt het allemaal lezen in het boek. Ze laat
zich echter niet zo gauw op de kop zitten. Zo zat ze namelijk in de wieg al
in elkaar. Ongerechtigheden
laten haar dan ook wel eens letterlijk en figuurlijk braken. In het
boek lees ik tot mijn genoegen dat Marianneke altijd weer als een soort
sjamanistische hindoegodin blijft dansen en zingen op de snaar van haar
diepste warme waarheid. En dat ze
hierin rijpt, en dat niet alleen zijzelf maar ook haar ‘tegenstrevers’
doorgaans gelouterd uit de ‘aardse strijd’ komen. Het boek
kan dus hoop en inspiratie geven aan mensen die het moeilijk hebben in het
leven. Verbale dissociatie al helende
verteltechniek. Na de inleidende
hoofdstukken gaat Marianneke van de ik-vorm over naar het hij-perspectief. Dat kan bij
het lezen even wennen zijn. Ik vind het een goede keuze van haar. Haar leven kent nogal wat
dramatische belevenissen, en door dit vertelperspectief zet je die als het
ware op een paar centimeter afstand. En zo heeft
de lezer ruimte om het verhaal vanuit zijn persoonlijke eigenheid goed te
volgen. Wat
gepresenteerd wordt komt dus minder absoluut over. De
psychologische conclusies die de schrijfster tussentijds wel eens trekt,
krijgen zo ook iets genuanceerds. Bovendien
moet op deze manier het schrijfproces voor Marianneke helend en therapeutisch
zijn geweest. Net zoals
een nare droom minder lang bij je blijft hangen, als je er vanuit een
neutraal punt van je geest even naar kijkt en vervolgens de droom zijn weg laat gaan. In
therapieën wordt deze techniek bij het los willen komen van moeilijke zaken
wel eens toegepast als visuele dissociatie. Het wordt
dan ook wel de ‘televisietechniek’ genoemd. Dat gaat dus echt met beelden. Humor o.a. als wapen tegen de kleren van de
rooms-katholieke keizertjes. Marianneke
volgt haar eigen spirituele weg, en bij de confronterende situaties met de
Rooms-katholieke clerus kan
dit tot humoristische beschrijvingen leiden. Ik kan er tenminste geregeld
hartelijk om lachen. Een
voorbeeld. Bij een soort
gespreksgroep van geestelijk
gehandicapte kinderen, ouders en een priester komt haar zoon Leon nogal
grappig uit de bus. Het is net de tijd dat Paul de Leeuw het woord complexje
veel gebruikt. Dit tot grote lol van Leon. Het is dan een keer erg warm en de
priester doet zijn boordje af. Leon wil het dan bij zichzelf omdoen. De priester die
altijd als een erg kerkelijk wijsneus optreedt, is hier niet van gediend. Citaat
blz. 145. “Haar zoon .. pakte het boordje weer beet. De priester nam dit
resoluut en geďrriteerd af. Hun zoon
vroeg hem heel rustig: "Is dat jouw waardigheidscomplexje?” Marianneke lag in een deuk bij deze uitlating en de priester sommeerde haar boos om haar zoon eens bij te brengen dat deze uitlating bij een priester niet kon.” Ook als
vrouw krijgt Marianneke nogal wat te verduren uit de door mannen gedomineerde
kerk. Ze weet de
dienaren van de kerk echter regelmatig in hun ledige kleren van de keizer te
ontmaskeren. Ze gaat
zelf op zoek in de filosofie en psychologie, en dan vindt ze de bevestigingen
van wat ze altijd al wist. Namelijk dat de spiritualiteit van de clerus en aanverwanten soms niet meer is
dan opgedirkt ego, vastgeklonken angst, of noem maar op. Een openhartig boek. Voor een
buitenstaander zoals ik, leest het boek als een roman. Het is echter een
autobiografie, en de directe familieleden worden met naam genoemd. In eerste
instantie zou ik mijn hart vasthouden als me dat als familielid zou
overkomen. Zeker als je in dit boek leest dat er nogal wat is voorgevallen.
Het meest pijnlijk is het perverse gedrag van Mariannekes moeder, die in haar
onderlichaam en borsten knijpt als ze volwassen gaat worden. Door het bovengenoemd
vertelperspectief is het echter zo dat je voldoende ruimte hebt als lezer om
achter al deze ontboezemingen een
diepe liefdevolle snaar van Marianneke te horen klinken. Ze neemt bovendien
zichzelf net zo onder de loep als ze dat bij anderen doet. En er is
bijna steeds een genadevolle ontroerende catharsis tussen haar en de meest
naaste familieleden. Dat maakt
voor mij het boek juist zo positief. Ze heeft nooit opgehouden het goede te
willen. Hoe zwaar het leven ook viel. In de
beschrijvingen komt Marianneke naar voren als iemand die er geen doekjes om
windt, en vrij direct kan reageren. Dat heeft natuurlijk tot gevolg dat
anderen ook vaak direct op haar reageren. Verontwaardigd of beledigd of zo.
Dat is dan meestal niet de inzet geweest van Marianneke geweest. Ik heb zelf
in mijn gesprekjes met haar gemerkt dat je het beste haar woorden even op je
in kunt laten werken, voordat je reageert. Op die manier kom je in contact
met de liefdevolle klank van een snaar die trilt vanuit haar diepste waarheid.
Tenminste zo zie ik het. Het sluit ook mooi aan bij de titel van het boek ‘
Ken Uzelf’. Welke ook weer alles te
maken heeft met geestelijke zelfrealisatie, een doel dat we kennen uit het
Hindoeďsme en tot op verre hoogte ook
uit het Boeddhisme. Geen wonder
dus dat Marianneke in conflict komt met eenzijdig ingestelde orthodoxe
mensen. Ze kijkt
over de grenzen heen, ook over die van haarzelf. Altijd op zoek om verder te
leren. Eigen taalgebruik Marianneke
heeft haar eigen stijl. Dat maakt het boek gezellig. Er zitten een paar
drukfouten in het boek, maar die gaan er in de volgende druk uit, heeft ze me
verteld. Zo hier en
daar lopen de zinnen niet helemaal zoals het officieel hoort. Als je daar
niet als een schoolmeester op gaat letten, dan heeft dat ook wel iets. Het
wordt iets eigens van Marianneke. Net zoals de gedachtesprongen waar je soms
de tijd voor moet nemen. Ik zou zeggen, schrijfster laat ze er in zitten.
Want als lezer ga je mee zitten denken, en zo kom je dichter bij de eigen
gedachtewereld met de eigen waarheid die Marianneke in haar leven zo heeft
moeten bevechten. |
||